جایگاه جهانی و منطقهای:
• رتبهی دوم: بریتانیا جایگاه خود را در سطح جهانی حفظ کرده است، با این حال، شاهد کاهش فاصلهی اسرائیل (رتبهی سوم) با امتیاز کل بریتانیا هستیم؛ بهطوری که این فاصله از ۱۶.۶٪ در سال ۲۰۲۲، به ۱۰٪ در سال ۲۰۲۳ و اکنون به ۸.۶٪ رسیده است.
• برترین کشور اروپا: بریتانیا همچنان بالاترین رتبه را در اروپا دارد و فاصلهی خود را با اولین رقیب اروپاییاش، سوئد، از ۱.۸ برابر در سال ۲۰۲۳ به ۲ برابر در سال ۲۰۲۴ افزایش داده است.
• هرچند بریتانیا بهواسطهی اختلاف چشمگیر نسبت به سایر کشورهای اروپایی توانسته جایگاه خود را حفظ کند، اما شواهد روشنی از افول آن بهعنوان یک ملت استارتاپی دیده میشود!
• افت امتیاز فضای کسبوکار: امسال بریتانیا در شاخص «میزان سازگاری با استارتاپها» افت قابل توجهی داشته است. درحالیکه در سال ۲۰۲۳ در جایگاه سومین کشور دوستدار استارتاپ جهان قرار داشت، امسال به رتبهی سیزدهم تنزل کرده و از کشورهایی نظیر سوئیس، آلمان، نروژ، سوئد، دانمارک، فنلاند و هلند عقب مانده است.
•کاهش تعداد شهرهای برتر: طی سه سال گذشته، تعداد شهرهای بریتانیا در بین ۱۰۰۰ زیستبوم استارتاپی برتر بهتدریج رو به کاهش گذاشته است: از ۷۸ شهر در سال ۲۰۲۲ به ۷۴ شهر در سال ۲۰۲۳ و در نهایت به ۷۰ شهر در سال ۲۰۲۴.
همچنین، امسال تنها چهار شهر بریتانیا توانستهاند در جمع ۱۰۰ زیستبوم برتر قرار گیرند، در حالی که این تعداد در سال ۲۰۲۲ شش شهر بود.
• تداوم روند منفی اکوسیستمها: حرکت نزولی زیستبومهای استارتاپی بریتانیا همچنان ادامه دارد، بهطوریکه تنها دو شهر از مجموع ۲۰۰ شهر برتر توانستهاند روندی رو به پیشرفت نشان دهند.
•در حال حاضر، موقعیت بسیار قدرتمند بریتانیا و بهویژه شهر لندن در این شاخص، مانع از افت رتبهی کلی کشور میشود؛ افتی که میتوانست به دلیل عملکرد منفی بسیاری از زیستبومها رخ دهد. با این حال، نشانههای افول را دیگر نمیتوان نادیده گرفت!
بریتانیا بهعنوان دومین اکوسیستم برتر استارتاپی جهان و نخستین در اروپا معرفی شده است. با این حال، نکات و آمار نشان میدهد برخی شهرهای کلیدی بریتانیا در ردهبندی جهانی نسبت به سال گذشته افت داشتهاند. در ادامه، جزئیات مهم این گزارش را مرور میکنیم:
دادههای تأمین مالی استارتآپی انگلیس:
در سال ۲۰۲۰ مجموعا ۱۶٫۹ میلیارد دلار سرمایه جذب شده است.
در سال ۲۰۲۱ مجموعا ۳۷٫۴ میلیارد دلار سرمایه جذب شده است.
در سال ۲۰۲۲ مجموعا ۲۷٫۵ میلیارد دلار سرمایه جذب شده است.
در سال ۲۰۲۳ مجموعا ۱۹٫۲ میلیارد دلار سرمایه جذب شده است.
– پس از جهش کمسابقه در سال ۲۰۲۱، سرمایهگذاریها بهصورت تدریجی کاهش یافته و تعداد معاملات نیز در مسیر نزولی قرار گرفته است؛ عاملی که میتواند نشان دهندهٔ شرایط کلیتر اقتصاد جهانی و محافظهکاری سرمایهگذاران باشد.
رتبهبندی ۱۰ شهر برتر استارتآپی انگلیس و حوزه فعالیت شان:
۱. لندن – نرمافزار و داده
۲. کمبریج – بیوتکنولوژی
۳. منچستر – تحلیل داده
۴. آکسفورد – بیوتکنولوژی
۵. بریستول – اینترنت
۶. ادینبرا – انرژی پاک
۷. بیرمنگام – کالاهای مصرفی
۸. نیوکاسل – ورزش
۹. لیدز – سرگرمی و اجتماعی
۱۰ . ردینگ – نرمافزار
• لندن همچنان با اختلاف بسیار زیاد در رتبهٔ اول ملی (و رتبهٔ ۳ جهانی) قرار دارد و حوزهٔ اصلی آن «نرمافزار و داده» است.
🌎 نمای کلی اکوسیستم استارتآپی انگلیس:
بریتانیا با تکیه بر جایگاه پایتخت خود بهعنوان یک شهر جهانی و نیز برخورداری از برخی از برترین دانشگاههای دنیا، در حوزه کارآفرینی و فناوری سرآمد است. لندن، بهواسطهٔ پیشینهٔ طولانی در خدمات مالی، بهطور طبیعی به یکی از بهترین نقاط جهان برای راهاندازی استارتاپهای فینتک تبدیل شده است. در همین حال، شهرهای دانشگاهی مانند کمبریج و آکسفورد، بهدلیل زیرساختهای علمی سطح بالا، به قطبهای جهانی فناوری عمیق (DeepTech) بدل شدهاند. افزون بر این، پیوندهای تاریخی بریتانیا با بسیاری از کشورهای جهان موجب شده است که بتواند از توان و بلندپروازی نخبگان بینالمللی بهخوبی بهرهمند شود.
برای مقابله با پیامدهای منفی برگزیت (Brexit) بر مهاجرت اروپاییها، بریتانیا اکنون مجموعهای از برنامههای ویژه را در اختیار کارآفرینان مستعد خارجی قرار داده است؛ از جمله ویزای «Innovator» . این کشور همچنان یکی از مقاصد برتر برای انجام کسبوکار و ثبت شرکت محسوب میشود و در مقایسه با سایر اعضای گروه بیست (G20)، نرخ مالیات شرکتی رقابتی دارد. با این حال، در سال ۲۰۲۴ مالیات شرکتی از ۱۹٪ به ۲۵٪ افزایش خواهد یافت و گرچه برای شرکتهای کوچکتر معافیتهایی در نظر گرفته شده است، برآورد میشود این تغییر تأثیر منفی چشمگیری بر جذابیت بریتانیا برای تأسیس شرکت داشته باشد.
در میان بازیگران مهم اکوسیستم استارتاپی بریتانیا میتوان به «InnovateUK» و «TechUK» اشاره کرد که در توسعه و تجاریسازی محصولات نوآورانه و کمک به گسترش کسبوکارهای فناورانه نقش بسزایی دارند. همچنین، دولت بریتانیا در قالب طرح «Digital Growth Grant» به میزان ۱۲ میلیون پوند به «Barclays Eagle Labs» بودجه اختصاص داده و این نهاد نیز متعهد شده است ۲۴ میلیون پوند دیگر علاوه بر این بودجه سرمایهگذاری کند. رویداد «London Tech Week» نیز با تقویت جایگاه لندن بهعنوان یک قطب فناورانه پیشرو، در رشد اکوسیستم محلی مؤثر بوده است.
با وجود چالشهایی نظیر برگزیت، اکوسیستم استارتاپی بریتانیا در برابر بحرانها پایداری قابل توجهی از خود نشان داده است. نمونهٔ بارز این تابآوری، واکنش سریع دولت به تعطیلی ناگهانی «SVB UK» است که توانست از بروز بحرانی جدی برای جامعهٔ فناوری این کشور جلوگیری کند. ما حمایتهای قوی دولت بریتانیا را در جهت تشویق نوآوری، بهویژه از طریق تدوین «چارچوب مقرراتگذاری هوش مصنوعی» آیندهنگر ستایش میکنیم؛ حمایتی که نشان میدهد بریتانیا در تلاش است اکوسیستمی بسازد که نهتنها از پایداری بالایی برخوردار باشد، بلکه توان بازگشت و رشد دوباره را نیز داشته باشد.
توانمندی صحنهٔ استارتاپی بریتانیا را میتوان در نوآوریهای ارزشمندی مشاهده کرد که از سوی کارآفرینان این کشور عرضه میشود؛ بهویژه در قالب «یونیکورن»های جهانی نظیر «Revolut» و «Wise». اگر بریتانیا کماکان بهعنوان مقصد اصلی استارتاپی در اروپا باقی بماند و بتواند بهخوبی از دانشگاههای تراز اول و فضای کسبوکار حامی نوآوری بهره ببرد، به احتمال فراوان جایگاه پیشتاز خود را در عرصهٔ جهانی حفظ خواهد کرد.